Woda wapienna to nasycony i klarowny roztwór wodorotlenku wapnia o wzorze Ca(OH)2 i masie molowej 74,09 g Związek ten rozpuszcza się słabo w wodzie, jego rozpuszczalność spada z 1,89 g/l w 0°C do 0,66 g/l w 100°C. Roztwór ma silnie…
Wzór de Moivre’a to twierdzenie mówiące, że dla liczby zespolonej w postaci trygonometrycznej z = r(cosφ + i sinφ) oraz liczby całkowitej n zachodzi równość zⁿ = rⁿ(cos(nφ) + i sin(nφ)). Oznacza to, że moduł podnosi się do potęgi n,…
Ciąg Fibonacciego to nieskończony ciąg liczb, w którym każdy wyraz powstaje jako suma dwóch poprzednich, zaczynając od F1=1 i F2=1. Pierwsze dziesięć wyrazów to 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55. Opisuje go wzór rekurencyjny Fn =…
Wierzchołek paraboli to punkt W = (p, q), gdzie p = -b/(2a), a q = -Δ/(4a), przy czym Δ = b², 4ac dla funkcji kwadratowej f(x) = ax² + bx + c. Na przykład, dla f(x) = 2x², 8x +…
Wzór sumaryczny kwasu oleinowego to C18H34O2, co odpowiada masie molowej 282,47 g Można go zapisać także jako C17H33COOH lub półstrukturalnie: CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH. Ta ostatnia forma ukazuje łańcuch 18 atomów węgla z jednym podwójnym wiązaniem między 9 a 10 atomem, w konfiguracji…
Kwas cytrynowy ma wzór sumaryczny C6H8O7 oraz masę molową 192,12 g/mol (monohydrat: 210,14 g/mol). Jego cząsteczka zawiera trzy grupy karboksylowe i jedną hydroksylową, dzięki czemu zalicza się do trikarboksylowych alfa-hydroksykwasów. Systematyczna nazwa tego związku to kwas 2-hydroksypropano-1,2,3-trikarboksylowy. Jest to słaby…
Kwas szczawiowy ma wzór sumaryczny C2H2O4, zapisywany też jako (COOH)2. Jego cząsteczka składa się z dwóch grup karboksylowych połączonych bezpośrednio, stąd nazwa systematyczna, kwas etanodiowy. Masa molowa formy bezwodnej wynosi 90,03 g/mol, natomiast powszechnie spotykanego dihydratu C2H2O4·2H2O to 126,06 g…
Najpopularniejsze wzory betonu architektonicznego to deskowanie z widocznym rysunkiem drewna, faktura z wżerami przypominająca postarzony kamień, panele 3D o geometrycznym reliefie oraz gładkie płyty bez wzoru. Wykonuje się je metodą monolityczną, czyli wylewaną w szalunku, lub jako prefabrykaty zgodne z…
I prawo Kirchhoffa, czyli prawo prądowe, mówi, że suma natężeń prądów wpływających do węzła obwodu elektrycznego równa się sumie natężeń prądów z niego wypływających. Wzór zapisuje się jako ΣI_wpł = ΣI_wypł albo równoważnie ΣI = 0. Wynika to z zasady…
Wzór sumaryczny glicyny to C2H5NO2, a wzór strukturalny H2N-CH2-COOH. Jest to najprostszy i najlżejszy z 20 standardowych aminokwasów białkowych, o masie molowej 75,07 g Jako jedyny aminokwas białkowy nie wykazuje aktywności optycznej, ponieważ jego węgiel alfa jest połączony z dwoma…
Woda bromowa to wodny roztwór cząsteczkowego bromu o wzorze Br2 (masa molowa 159,81 g/mol), a nie osobny związek chemiczny. Dlatego roztwór nie posiada jednego wzoru sumarycznego. Powstaje przez rozpuszczenie ciekłego bromu w wodzie, w stężeniu nasyconym około 3,55 g Br2…
Wzór na pH roztworu to pH = -log[H+], czyli ujemny logarytm dziesiętny stężenia jonów wodorowych wyrażonego w mol Skala pH ma zakres od 0 do 14 i wynika z iloczynu jonowego wody Kw = 1×10⁻¹⁴ w temperaturze 25°C. pH poniżej…
ROI (Return on Investment) to wskaźnik zwrotu z inwestycji obliczany według wzoru: ROI = (przychód, koszt inwestycji) / koszt inwestycji × 100%. Na przykład, przy koszcie 2000 zł i przychodzie 10 000 zł ROI wynosi 400%. Jednak gdy koszt wynosi…
Wzorem Eulera nazywamy zależność e^(ix) = cos x + i sin x, która łączy funkcję wykładniczą z funkcjami trygonometrycznymi za pomocą jednostki urojonej i, gdzie i² = -1. Wzór ten opublikował w XVIII wieku Leonhard Euler, jednak podobną zależność logarytmiczną…
Wzór na prawo Archimedesa to Fw = ρciecz × g × Vwypartej cieczy. Tutaj Fw oznacza siłę wyporu w niutonach, ρciecz to gęstość płynu, g to przyspieszenie ziemskie (9,81 m/s²), a V to objętość wypartej cieczy. Na ciało zanurzone w…
Ogólny wzór na okres drgań ruchu harmonicznego to T = 2π/ω, gdzie T oznacza czas jednego pełnego cyklu w sekundach. Dla konkretnych układów przyjmuje on szczegółową postać: wahadło matematyczne T = 2π√(l/g), wahadło sprężynowe T = 2π√(m/k), a obwód elektromagnetyczny…
Wzór sumaryczny fruktozy to C6H12O6, taki sam jak glukozy, a jej masa molowa wynosi 180,16 g W formie łańcuchowej fruktoza posiada grupę ketonową przy drugim atomie węgla, co klasyfikuje ją jako ketoheksozę. Glukoza z kolei zawiera grupę aldehydową przy pierwszym…
Kwas solny to wodny roztwór chlorowodoru o wzorze chemicznym HCl, będący jednym z najsilniejszych kwasów nieorganicznych beztlenowych. W wodzie niemal całkowicie dysocjuje na jony H+ i Cl–, co przy stężeniu 1 mol/dm3 daje pH bliskie 0. W handlu dostępny jest…
Wzór sumaryczny metanolu to CH3OH (CH4O). Cząsteczka ma masę molową 32,042 g/mol i składa się z 1 atomu węgla, 4 atomów wodoru oraz 1 atomu tlenu. Wzór półstrukturalny CH3-OH pokazuje grupę hydroksylową połączoną z grupą metylową, co czyni metanol najprostszym…
Wzory ze stereometrii opisują pole powierzchni oraz objętość podstawowych brył przestrzennych: graniastosłupa, ostrosłupa, walca, stożka i kuli. Pełny ich zestaw, wraz z twierdzeniem Pitagorasa, znajduje się na karcie wzorów maturalnych przygotowanej przez CKE. Objętość graniastosłupa wynosi V = Pp ×…
Wzór ogólny aminokwasów to R-CH(NH2)-COOH, gdzie centralny węgiel alfa łączy grupę aminową -NH2, karboksylową -COOH, atom wodoru oraz zmienny łańcuch boczny R. To właśnie ten łańcuch decyduje o różnicach między 20 aminokwasami białkowymi. W roztworze wodnym aminokwas występuje głównie jako…
Wzór przemysłowy to prawnie chroniona, nowa i wyróżniająca się postać produktu lub jego części. Może to być kształt, kolor, faktura czy ornamentacja. Definicję tę zawiera ustawa Prawo własności przemysłowej. Jednak wzór nie chroni funkcji technicznych ani programów komputerowych. Urząd Patentowy…
Najważniejsze wzory z elektrostatyki to prawo Coulomba: F = k·q1·q2/r², natężenie pola E = k·Q/r², potencjał V = k·Q/r, energia potencjalna Ep = k·q1·q2/r, praca W = q·U oraz pojemność kondensatora płaskiego C = ε0·εr·S Stała k wynosi 8,99×10⁹ N·m²/C²,…
Wzór na zapotrzebowanie kaloryczne to CPM = PPM × PAL, czyli podstawowa przemiana materii pomnożona przez współczynnik aktywności fizycznej. PPM oblicza się za pomocą wzoru Mifflina-St Jeor, który jest dokładniejszy, lub starszego wzoru Harrisa-Benedicta. W obu przypadkach bierze się pod…
EBITDA oblicza się jako EBIT + amortyzacja lub jako zysk netto + podatek + odsetki + amortyzacja. Oba wzory dają ten sam wynik. Dla przykładowej spółki z EBIT 600 000 zł i amortyzacją 400 000 zł, EBITDA wynosi 1 000…